මෙරට සම්බුදු දහමින් ඒකාලෝකමත් වූ උතුම් පොසොන් පුර පසලොස්වක පොහොය අදට (29) යෙදී තිබේ.
මෙවර සැමරෙන්නේ 2334 වැනි පොසොන් මංගල්යයයි.
ඒ වෙනුවෙන් මිහින්තලාව ප්රමුඛ අනුරාධපුර අටමස්ථානය ඇතුළු දිවයිනේ සියලු වෙහෙර විහාරවල විවිධ පිංකම් සංවිධාන කර තිබේ.
මෙම උතුම් දිනයේ වැදගත්කම කරුණු කිහිපයක් ඔස්සේ පැහැදිලි කළ හැකිය:
මහින්දාගමනය සහ ශ්රී ලංකාවේ බුද්ධාගම පිහිටුවීම
පොසොන් පොහොයේ ඇති ප්රධානතම වැදගත්කම වන්නේ මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ (අසෝක අධිරාජ්යයාගේ පුත්) ප්රමුඛ ඉත්ථිය, උත්තිිය, සම්බල, භද්දසාල යන රහතන් වහන්සේලාත්, සුමන සාමණේරයන් සහ භණ්ඩුක උපාසකයාත් ඇතුළු දූත පිරිස ලක්දිව මිහින්තලයට වැඩම කිරීමයි.
-
ක්රි.පූ. 3 වන සියවසේදී සිදුවූ මෙම ඓතිහාසික සිදුවීමත් සමඟ ශ්රී ලංකාවේ නිල වශයෙන් බුද්ධ ශාසනය පිහිටුවීම සිදු විය.
දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා තිසරණ වැළඳ ගැනීම
මිහින්තලා පර්වතයේදී මුව දඩයමේ ගිය දේවානම්පියතිස්ස රජතුමාව මිහිඳු හිමියන් විසින් "තිස්ස" යනුවෙන් නමින් අමතා, පසුව සුප්රසිද්ධ අඹ පැනය සහ ඥාති පැනය විමසා රජුගේ බුද්ධි මට්ටම පරීක්ෂා කරන ලදී. රජු ඉතා බුද්ධිමත් බව වටහාගත් උන්වහන්සේ චුල්ලහත්ථිපදෝපම සූත්රය දේශනා කළහ.
-
මෙම දේශනාව ශ්රවණය කිරීමෙන් පසු රජු ඇතුළු පිරිස බුදුන්, දහම්, සඟුන් යන ත්රිවිධ රත්නය සරණ ගියහ.
නව ශිෂ්ටාචාරයක සහ සංස්කෘතියක ආරම්භය
මහින්දාගමනය හුදෙක් ආගමික වෙනසක් පමණක් නොව, ලංකාව තුළ නව සමාජ, දේශපාලනික සහ සංස්කෘතික විප්ලවයක ආරම්භය විය. බුදුදහමේ ආභාසය නිසා:
-
කලා ශිල්ප හා වාස්තු විද්යාව: කැටයම් කලාව, සදකඩපහණ, මූර්ති ශිල්පය මෙන්ම මහා වැව් සහ දාගැබ් නිර්මාණය වැනි වාරි හා වාස්තු විද්යාත්මක තාක්ෂණයන් දියුණු විය.
-
භාෂාව සහ සාහිත්යය: පාලි ත්රිපිටකය සිංහලයට පරිවර්තනය වීම සහ හෙළ අටුවා ලියැවීම ආරම්භ විය.
-
සදාචාරාත්මක සමාජය: සතුන් දඩයම් කිරීම අත්හැර, කරුණාව සහ දයාව පෙරදැරි කරගත් කෘෂිකාර්මික ශිෂ්ටාචාරයක් බිහි විය.
"සියලු සතුන් කෙරෙහි දයාව දක්වන්න. මහරජ, ඔබ මේ භූමියේ අයිතිකරු නොව, එහි භාරකරු පමණි." — මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ දේවානම්පියතිස්ස රජුට වදාළ අවවාදය (ලක්දිව ප්රථම පරිසර සංරක්ෂණ පණිවිඩය)
පොසොන් දිනයේ සිදුකෙරෙන ආගමික වත්පිළිවෙත්
මිහින්තලය සහ අනුරාධපුරය කේන්ද්ර කරගනිමින් අදටත් පොසොන් උත්සවය උත්කර්ෂවත් අයුරින් සමරනු ලබයි:
-
සිල් සමාදන් වීම සහ ධර්ම දේශනා පැවැත්වීම.
-
මිහින්තලා පුදබිම ආලෝකමත් කිරීම (මිහින්තලා ආලෝක පූජාව).
-
රට පුරා තොරණ ඉදි කිරීම, භක්ති ගීත ගැයීම සහ බත් දන්සල් ඇතුළු විවිධ දන්සල් පැවැත්වීම.
පොසොන් පොහොය යනු ශ්රී ලාංකීය අපට අඳුරෙන් එළියට එන්නට මඟ පෙන්වූ, අපගේ අනන්යතාවය සහ ප්රෞඪ ඉතිහාසය තීරණය කළ අසිරිමත් දිනයක් ලෙස සලකනු ලැබේ.